Gezien

Woensdag 28 januari 2026.

Eind 2025 verscheen er een nieuw boekje met cultuurhistorische wandelingen. Wandeling 3 heeft de titel ‘Oudste deel van de Grachtengordel en de Jordaan’. Deze mooie wandeling doe ik vandaag met zus Margo.

Als je alle panden uitgebreid wil bekijken heb je een week nodig. Al gauw lopen we op de Haarlemmerstraat. De binnenplaats van het West-Indisch Huis is nu afgesloten. De straat hiernaast is de Herenmarkt. Van 1645 tot 1664 was Stuyvesant gouverneur van Nieuw Nederland. In 1664 werd dit gebied veroverd door de Engelsen. De Engelsen noemden dit gebied vanaf die tijd New York.
We bezoeken onderweg diverse hofjes, o.a. het Van Brienenhofje. Oorspronkelijk woonden hier rooms-katholieke oudere echtparen en zes mannen. Het Raepenhofje. Een graanhandelaar bepaalde op zijn sterfdag in 1648 dat er voor acht doopgezinde bejaarde vrouwen een hofje gebouwd moest worden. Zo heeft ieder hofje zijn eigen verhaal.

We komen in de Willemsstraat. Dat stond in de 19e eeuw bekend als het armste en smerigste deel van de stad. De straat heette toen nog Goudsbloemgracht. We komen langs het Homomonument en het Anne Franckhuis. De Westerkerk heeft een fraaie toren. Aan de Raadhuisstraat in de buurt van de Dam staat een prachtige winkelgalerij van verzekeringsbedrijf De Utrecht.
Wandelen in Amsterdam Centrum, 10 km.
Horeca onderweg: (1). Café Wester Nieuwe Lelygracht nummer 2. (2). Café ’t Molentje, Singel nummer 278.

Woensdag 14 januari 2026

Door de gunstige ligging aan de drukke handelsroute tussen de Zuiderzee en de Rijn werd Kampen één van de meest vooraanstaande steden van Noordwest-Europa. Deze stad bezoeken we vandaag.
Het station van Kampen ligt aan de andere kant van de IJssel in het dorp IJsselmuiden. Het is niet vroeg meer als we hier aankomen. Het was een heel stuk treinen van het westen van het land naar de Hanzenstad Kampen. Het laatste stuk, van Zwolle naar Kampen, reizen we met Blauwnet.

Onderweg had ik in het overstapstation Amersfoort een klein halfuur over. Bij de KIOSK en bij AH To Go is hier vandaag geen koffie te scoren als gevolg van de verontreiniging van het drinkwater. Bij het stationstoilet zijn daarom door de wc-dame stickertjes op de spiegels geplakt met de mededeling dat het water niet drinkbaar is.

We wandelen door de stad Kampen maar ook op de IJsseldijk. Aan de rand van de stad staat een melkfabriek. Er zijn twee aansluitpunten voor melk die met vrachtwagens wordt aangevoerd. Bij het ene punt staat met grote koeienletters KOE en bij het andere het grote koeienletters GIJT. Na een paar kilometers over graspaden en stukken betonnen wegdekken komen we bij een brug voor snel verkeer. Hier gaan we over. Wij kunnen op een paadje lopen tussen de vangrail en de brugleuning. In de beschrijving van de wandeling wordt gewaarschuwd voor hindernissen daar. Het looppad op de brug bereiken wij door het talud omhoog te nemen. Aan de andere kant gaan we via het talud weer naar beneden. Het talud is wel een beetje een uitdaging.

Ten oosten van de rivier wandelen we in een agrarische omgeving met hier en daar een klein buurtschap. Bij verschillende boeren worden paarden gehouden. We kruizen ook het enkelspoor van Blauwnet. Door een park komen we, daar waar we het dorp IJsselmuiden inlopen. Een groep bewoners van een verpleeghuis in rolstoelen wordt rondgereden. Het is er prima weer voor. IJsselmuiden is een gezellig dorp van 13.000 inwoners met veel voorzieningen. Sinds 2001 is dit dorp onderdeel van de gemeente Kampen. Rond 15.30 uur zijn terug bij het station. Hier wachten we weer op de-heen-en-weer stoptrein van Blauwnet.
De routebeschrijving van de wandeling met Leo W. in Kampen van 12 km staat op de wandelzoekpagina. https://www.wandelzoekpagina.nl/wandeling/groene-wissel-kampen/12726/

Mandag 22 december 2025.

Het OV zat vanmorgen niet mee. Er was sprake van een brandalarm in de Delfttunnel. Tegen 11 uur zijn we pas bij het station van Delft. In het vroegere stationsgebouw zit nu Pavarotti, een Italiaans restaurant. Aan de andere kant van het busplein, bij hotel-restaurant Social Hub, gaan we aan de koffie.
Het station zit sinds tien jaar ondergronds. In 2024 is er een nieuw perron bij gebouwd. Het nieuwe stationsgebied is en wordt ingevuld met woningen, zorgstudio’s, commerciële ruimten en boven de spoortunnel een park.

Al snel zijn bij de Oostpoort, nog de enige van de oorspronkelijke acht stadspoorten van Delft. Alle stadspoorten moesten worden afgebroken in 1359 als straf omdat Delft een oorlog was begonnen tegen hertog Albrecht van Beieren. Hierna werden de Oostpoort en de andere poorten direct weer herbouwd. Rond 1840 zijn de andere stadspoorten afgebroken.

We komen langs het Zweedse woonwarenhuis en het wereldwijde hoofdkantoor van de IKEA Group. Vlakbij staat het Europese hoofdkantoor van Samsung (Koreaans voor Drie sterren). We gaan de Delftse Hout in. Over smalle en minder smalle rustige paden gaan we hier. Ook gaan we een stuk over een graspad. Vaak langs of in de buurt van de Grote Plas. Het Arboretum slaan we over.
In de routebeschrijving staat onder het kopje Horeca onder andere Paviljoen Het Rieten Dak. Maandag en dinsdag zijn ze gesloten. Dus gaan we hier niet op bezoek. Na de onderdoorgang van de snelweg komen we weer het stadscentrum binnen. We zien veel kanalen en bruggetjes. Ook gaan we door heel wat steegjes. We komen langs de Oude Kerk, het Vrouwenregt, de Beestenmarkt, de Markt en de Maria van Jessekerk. Het eindpunt van onze wandeling is het Station van Delft.

Wandelen in Delft, Groene Wissel 469, 11 km.

Vrijdag 19 december 2025. Op station Almere Centrum zouden Leo W en ik elkaar treffen om vandaar door te reizen naar Zwolle. De trein vanuit Amsterdam Centraal, waar Leo inzit, heeft vertraging en komt niet op tijd in Almere. Daarom sluit hij niet meer aan met mijn trein, die vanuit Schiphol deze kant op kwam. In Zwolle heb ik daarom een klein half uur om een lekkere bak koffie te nuttigen, voordat we onze stadswandeling gaat beginnen.

Via de Parkstraat komen we uit in een stadspark. Aan de andere kant van het park zijn we hartje stad. Er is weekmarkt en de stad is in kerstsfeer. Er is een stuk oude stadsmuur. De omgeving hier wordt ontsierd door het al jaren geleden verlaten V&D/ Hudson’s Bay-pand. De gemeente heeft dit lelijke gebouw nog niet zo lang geleden gekocht van een projectontwikkelaar die er waarschijnlijk geen brood meer in zag. Er zijn ideeën voor winkels, horeca, wonen en cultuur.

Ook zijn of waren er plannen voor een tijdelijke invulling: atelierruimten, sociale activiteiten en een fietsenstalling. Ik moet het allemaal nog zien. Het pand van Kruidvat en Xenos moet ook tegen de vlakte. Daar is een plan voor om te komen tot een filmtheater met vijf zalen.

Later lopen we door het buitengebied van Zwolle, Bij een boerderij is een melktappunt (*). Ze verkopen hier rauwe melk. Na een gesprekje met de boerin willen Leo en ik dat weleens proberen. Verder is een kerkenpad. Hier komen we ook bij een pad met de naam KIndertjesweilandenpad. Hier was in vroegere tijden een protestant weeshuis. Via de Molenweg komen we weer in de omgeving van het station.

Wandelen met Leo W in Zwolle, 12 km. De wandeling is te vinden op de wandelzoekpagina onder de naam Groene Wissel 123.

(*) Het melktappunt staat aan het Roodhuizerpad nummer 1, Zwolle.

Dinsdag 2 december 2025.

We verlaten Station Den Haag HS aan de kant van de Haagse Hogeschool. Vandaag staat De Binkhorst en de Laakhaven op het programma. We komen langs street art en oude gebouwen die worden getransformeerd voor andere toepassingen.

Bij de oude Caballerosigarettenfabriek kunnen we binnen een kijkje nemen. Dit gebouw wordt ook wel CabFab genoemd. Er zijn 100 bedrijvenunits en 10 vergaderzalen. Er zitten starts up en andere kleinere bedrijven.

Het terrein van het vroegere gemeentelijk slachthuis is vanaf 1992 heringericht voor honderden woningen en een grote markthal. Hier zit ook een stadsdeelkantoor. De poortgebouwen zijn niet gesloopt. Ze staan er nog.
Wandelen in Den Haag met zus en zwager, 10 km. De wandeling is terug te vinden op wandelzoekpagina.nl onder de naam ‘Den Haag, street art en herleefd erfgoed.’

Havenstad Rotterdam, donderdag 27 november 2025.

De metro brengt ons van Rotterdam Centraal naar het Beursplein. Al snel staan wij voor het bekendste beeld van de Maasstad. Het beeld met een groot gat in de romp, een werk van Zadkine. We lopen naar de Erasmusbrug. Die gaan we niet over maar onderdoor naar het Willemsplein en de Willemskade. Hier is de historische Veerhaven. Door een parkje gaan we en staan een stukje verder voor het entreegebouw van de Maastunnel. De roltrap is lang en nogal steil. Fietsers zetten hun voorwiel dwars op de roltrap. Maar voor hen die, die willen gebruiken, is er ook een lift. De roltrap brengt ons bij de fietserstunnel. Wij, voetgangers mogen nog een trapje verder naar beneden. De tunnel uit 1942, gebouwd in art deco-stijl, is 1.373 meter lang. Aan de zuidkant van de Maas zien we de SS Rotterdam in de mist aan de overkant liggen. Charlois is een vroegere gemeente, nu een wijk in Rotterdam. We passeren het oude raadhuis uit 1873.

Later zijn we weer bij de dijk. We wandelen over een niet officieel graspad. Het is goed dat onze schoenen waterdicht zijn. Er is hier zicht op de Waalhaven. We komen in een bedrijvig deel van Rotterdam. Op richtingborden linksaf, rechtsaf en rechtdoor staan havennummers vermeld. Je ziet hier gestapelde containers, bedrijfsgebouwen en veel vrachtwagens die containers ophalen of brengen. Het is vandaag geen natuurwandeling.

We komen in het tuindorp Heijplaat. De woningen hier werden gebouwd voor werknemers van de RDM (Rotterdamsche Droogdokmaatschappij). Er is in dit dorp een fraai café-restaurant. Courzand werd in 1917 gebouwd als feestzaal voor de inwoners van de Heijplaat. In 2017 werd het niet-originele verlaagde plafond eruit gesloopt en lijkt het sinds die tijd weer meer op het oorspronkelijke gebouw.

De oude panden van de RDM zijn gerenoveerd en hebben andere bestemmingen gekregen. Hier is ook het aanlegpunt van de watertaxi die ons voor twee euro per persoon weer terugbrengt naar de noordkant van Rotterdam. Metrostation Marconiplein is nog ongeveer een kilometer lopen.

Wandelen in Rotterdam met broer Leo, 11 km. Horeca onderweg. 1. Twenty 7 aan de Maas, Willemskade 27, Rotterdam. 2. Courzand, Courzandseweg 40, Rotterdam.

De wandeling staat op Wandelzoekpagina.nl. Er is ook een wandelgids, waar de wandeling in staat, ”Wandelen in Havensteden” uit 2022 van Hans en Kees Volkers.

n

n

n

n

Vrijdag 21 november 2025.

Maria, de Vrouwe van Alle Volkeren, verscheen tussen 1946 en 1959 56 keer aan Ida Peerdeman. Maria zou gevraagd hebben om in Amsterdam een kerk ter ere van haar te bouwen. Mevrouw Brennickmeijer droeg bij in het faciliteren van de devotie en stelde haar huis beschikbaar als bedevaartskapel. Lange tijd werden de verschijningen door de RK-kerk niet erkend, maar in 2002 verklaarde bisschop Punt dat zij een bovennatuurlijke oorsprong hadden. Dit leidde tot plannen voor de bouw van een bedevaartkerk in de buurt van de RAI. Na het vertrek van Punt trok het Vaticaan de erkenning in. Bron: Mari Smit, landbouwhistoricus, wandelaar en wandelboekenschrijver.

Op de wandelzoekpagina staat de beschrijving van een wandeling met als thema Het dubbele Mirakel in Lourdes aan de Amstel. De wandeling gaat langs kerken, die iets te maken hebben met het mirakel met de hostie in 1345 en langs de Kapel van de Vrouwe van Alle Volkeren,

De wandeling start bij Station Amsterdam RAI en eindigt bij het Centraal Station in Amsterdam. Het traject van de Stille Omgang naar aanleiding van het mirakel met de hostie maakt deel uit van de wandeling. Met zus Margo en zwager Leo loop ik vandaag de route van 12 km. Een deel van Stille Omgang slaan we over. We zien volop zon.

Hotel bij de RAI

De Nederlandse Bank

n

n

Donderdag 13 november 2025.

Een havenwandeling door transitiegebieden langs de noord- en oostoevers van het IJ staat vandaag op het programma. Op station Amsterdam Centraal gaan we eerst aan de koffie voordat we met een pont overgaan naar de NDSM-haven. De pont doet er zeven minuten over. Je ziet hier veel graffiti, onder andere een portret van Anne Franck.

De NDSM (Nederlandse Dok en Scheepsbouw Maatschappij) ontstond in 1946 als een fusie van de Nederlandse Scheepsbouwmaatschappij en de Nederlandse Dok en Scheepsbouw Maatschappij. Nadat de scheepsbouw vertrok werden de gebouwen in gebruik genomen door kunstenaars en creatievelingen. Deze lieden moesten in 2019 wijken, omdat de gemeente begon met de ontwikkeling van nieuwe woonlocaties. Heel wat flatgebouwen zijn de laatste jaren uit de grond gestamd.
Bij café-restaurant Polly Goudvisch, voorheen De Pont, staat bij het grote pontplein in Noord. Hier was ik meer. Een nogal steile trap voert hier naar de zolderverdieping waar de wc’s zijn.

We lopen een stuk over het Gedempt Hamerkanaal. We komen langs ‘strandtenten’ voordat we bij de veerpont naar het Oostelijk Havengebied komen. Aan de Surinamekade staat een historische Figee-kraan. Het gebouw van het vroegere Werkspoor wordt drastisch onderhanden genomen. Vandaag komen we ook langs de Oosterkerk en het Scheepvaartsmuseum. Het Marine- terrein was een gebied waar je als gewone burger nooit mocht komen. Nu kunnen we hier wandelen.

Wandelen in Amsterdam met broer Leo, 12 km.

n

Amsterdam, woensdag 5 november 2025.

De wandeling gaat grotendeels over opgespoten eilanden in het IJmeer van Amsterdam. Ik wandel over het Steigereiland, het Haveneiland en de Rietlanden. Op de eilanden wonen vooral jongere mensen met een hoger dan modaal inkomen. Ook gaat de wandeling door het Diemerpark en over de Diemerzeedijk langs het Amsterdam-Rijnkanaal. De Nescioburg ga ik ook over.
Het meest opvallende gebouw op deze route is het Sluishuis. Er gaat een lange en zo te zien nogal steile trap vanaf het binnenplein naar boven. Doordeweeks tussen 12.00 en 16.00 uur hoort het toegangshek hier open te zijn. Hij is echter niet open als ik hier na 12.00 uur aankom. Ik bekijk de trap van onder naar boven. Ik schat in dat deze trap voor een 70-plusser met mijn conditie een te grote uitdaging is.
Wandelen in Amsterdam en een stukje Diemen, 15 km.
Horeca onderweg: 1. Dok 48, Krijn Taconkade 328, Amsterdam. 2. Eetcafé Bardot, Gruttoplein 8 Diemen-Noord.

n

Donderdag 30 oktober 2025. De Droogbak is een groot gebouw ten westen van Station Amsterdam Centraal. Het werd gebouwd als hoofdkantoor van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Nu zit hier het Britse advocatenkantoor Clifford Chance.

Silodam. Dit is een strekdam van 300 m die uitsteekt in het IJ in het westelijk havengebied van Amsterdam. Twee grote graansilo’s zijn verbouwd tot appartementengebouwen. Verder staan aan deze dam nog meer appartementengebouwen gebouwd onder moderne architectuur.

Op internet had ik gelezen dat de gpx-track en de beschrijving van de wandeling hier en daar afweken van elkaar. Dat blijkt inderdaad zo te zijn. Meest ga ik uit van de beschrijving en soms volg ik de gpx-track.

Net als bij de Amsterdam City Run op 18 oktober j.l. kom ik vandaag op meerdere Amsterdamse eilanden, zoals het Prinseneiland en het Bickerseiland. Op de Oudezijds Achterburgwal en de Oudezijds Voorburgwal zitten schaarsgeklede dames achter ramen. Een paar jaar geleden was er sprake van dat de prostitutie weg zou gaan uit de binnenstad naar een locatie buiten het centrum. Ik lees hier niets meer over in de krant.

In de beschrijving van de wandelroute staat bij de vermelding van het Rapenburgerplein bij het Entrepot-Dok: ‘Ga de brug over en rechts door het poortje onderdoor’. Hier wordt het een en ander verbouwd. Daarom moet ik een gegeven moment weer teruglopen omdat de verdere doorgang is afgesloten.

Een groot stuk loop ik op de Hoogte Kadijk. In de omgeving van de Czaar Peterstraat wordt glasvezel aangelegd in combinatie met wat ander grondwerk. Een aantal straten is afgezet, ook voor voetgangers. Met een beetje omlopen kom ik verderop weer op de route.
Na winkelcentrum Brazilië loop ik een stuk op een kade aan het IJ met uitzicht op het Java-eiland. De wandeling gaat langs het Lloyd Hotel en het Ontsmettingsgebouw. Het Lloyd Hotel fungeerde als landverhuizershotel. Later was het een huis van bewaring en een jeugdgevangenis. Sinds 2014 is het een gewoon hotel. Het Ontsmettingsgebouw diende als badhuis en ontsmettingsgebouw voor landverhuizing op weg naar Zuid-Amerika. Ze werden gecontroleerd op ziekten en luizen voordat ze hun reis begonnen.

Bij een gezellig koffietentje ga ik hier aan de thee. Later kom ik uit bij Pakhuis De Zwijger. Van hier is het niet ver meer naar het Centraal Station.